» Zeefdruk in stappen

Wat is dit?

1.De techniek.
De zeefdrukvorm bestaat uit een raam, meestal van aluminium, waarop een uitermate regelmatig geweven gaas gespannen is.

Dit gaas kan vervaardigd zijn van een kunststofdraad of een metaaldraad en wordt toegepast in zeer uiteenlopende fijnheden van wevingen en dikten, hetgeen bepalend is voor de laagdikte van de op te brengen inktlaag en de fijnheid van de contourscherpte van het te drukken beeld.

Op dit gaas wordt meestal een fotografisch- of een handgemaakt sjabloon aangebracht, direct of indirect, waarbij delen van het gaas onbedekt zijn.

Door deze onbedekte delen wordt door middel van een rakel (een metalen houder waarin een flexibele strip bevestigd is) een bepaalde aangepaste inktsoort (waterbasis inkt) gedrukt of geperst op een bepaalde ondergrond.
De enorme voordelen van zeefdruk zijn dat:
A. Op vele soorten ondergrond gedrukt kan worden in tegenstelling tot andere druktechnieken; zo kan niet alleen gedrukt worden op papier, karton, grijsboard enz., maar ook op bijna alle kunststoffen, zoals PVC, polystyreen, polyethyreen, polycarbonaat, acetaat, ABS, formica, vele andere kunststoffen en vele metalen en vrijwel alle textielsoorten. Dit kan omdat de zeefdrukker door het principe van deze techniek een grote veelsoortigheid van aangepaste zeefdrukinkten ter beschikking staan die in grote variatie van laagdikten opgebracht kunnen worden. Zo zijn er glanzende en matte inktsoorten voor papier, PVC, acetaten enz. twee componenten inkten voor metalen.
B. Het drukgoed kan sterk variëren in dikte, zo kan niet alleen papier en dunne kunststoffolie bedrukt worden, maar ook dikke houten planken, metalen panelen of dikke ‘memobloks’.
C. Zeefdruk beperkt zich niet alleen tot vlakdruk, maar kan ook uitgevoerd worden in ronddruk en ovaaldruk, hetgeen het een grote indruk heeft gehad op de industriële toepassing van zeefdruk.

Al deze voordelen hebben dus ook een grote invloed op de toepassing van zeefdruk, de jongste en niet de grootste, maar wel de meest dynamische tak van de druktechnieken (veelzijdigheid in toepassingsgebied, de te bedrukken vormen en ondergronden, fraaie intensieve kleuren, glans of matheid en ook grote inventiviteit van haar toepassers.)
Wat de toepassing betreft kunnen we deze indelen in:
• Grafische zeefdruk:
Het bedrukken van papier, karton, sommige kunststoffen enz. voor bijv. de reclame-industrie.
• Kunst-zeefdruk: (seriegrafie)
Waaronder de typische zeefdruk kunstuitingen gerekend kunnen worden, die dikwijls van hoge kwaliteit zijn en vergelijkbaar zijn met fraaie etsen of schilderijen, maar door de bepaalde techniek een heel typisch eigen karakter bezitten. Men kan ze ook zeer regelmatig bezichtigen op tentoonstellingen.
• Industriële zeefdruk:
Hierin heeft wel de grootste diversiteit op de toepassing plaatsgevonden als we bijv. kijken naar:
- de elektronische zeefdruk,
- de indicatiepanelen-industrie; ANWB, verbods- en gebodsborden in het verkeer, straatnaamborden,
reclameborden, waarschuwingsborden en nog veel meer.
- de verpakkingsmaterialen-industrie; kunststofflessen en containers, de vaten van de olie-industrie en
- de cosmetische-industrie.
- de speelgoed-industrie; veel speelgoed van hout, kunststof of metaal, surfplanken en surfzeilen, dam-
en schaakborden.
- de transferindustrie; watertransfer oftewel waterschuiftransfer, voor bijv. klompen,
souvenirs-artikelen, sigarettenautomaten enz.
- Droogtransfers: afwrijfletters, in de elektronische wereld de ets-resistlaag op printed circuit.
- Versieringen op huishoudelijke gebruiksvoorwerpen in keuken op tegels en deuren, mode-artikelen,
- Huid en nageltransfers.
- De keramische transferindustrie.
- Textieltransfer, het plastisol- en vloktransfer.
- Brailledruk

Ontvetten en voorbehandelen van het gaas.

2.1 Opruwen:
Dit is beslist noodzakelijk, daar anders in het geheel géén hechting van de vloeibare film wordt verkregen.
Een geheel nieuw bespannen gaas wordt allereerst met opruw-pasta geruwd. Deze pasta brengen we met een dikke borstel van kunststof aan op het gaas en verdelen deze met een draaiende beweging. Deze handeling verrichten we aan beide zijden van het gaas. De opruwpasta ruwt het gaas iets op, zodat de vloeibare film hier beter aan zal hechten. Nu spoelen we ons raam aan beide zijden heel goed uit met de douche, net zo lang tot er geen schuimvorming meer te zien is.

2.2 Ontvetten:
Achtereenvolgens wordt het gaas aan beide zijden ontvet met een spons waarop een hoeveelheid ontvetter gieten. Goed verdelen en ongeveer 2 à 3 minuten laten inwerken en dan goed uitspoelen met de douche. Het gaas wordt nu met een zeem afgedroogd en dan met de föhn of het verwarmingselement totaal gedroogd. De föhn niet op het gaas leggen, want door de warme lucht kan het gaas smelten. Als het gaas droog is niet meer met de handen aanraken.

2.3 Filmen (Het opbrengen van de filmlaag):
Het gaas wordt nu van een lichtgevoelige laag voorzien. We gieten een holrakel van de juiste breedte, iets breder dan het sjabloon, voor 2/3 gedeelte vol met lichtgevoelige film en brengen de rakel onder aan het gaas aan. Onder uitvoering van stevige druk kantelen we de holrakel naar voren en halen we deze in één beweging naar boven toe, waar we de film terug laten lopen in de holrakel. Deze handeling herhalen we aan de andere zijde van het raam. Overtollige film halen we met een vochtig sponsje weg. We laten dit zeefdrukraam nu in het donker (doka) drogen, omdat het nu lichtgevoelig is (Vooral geen daglicht). Ondertussen ruimen we de film die over is op en maken we ons gereedschap goed schoon.

2.4 Belichten:
Als het gaas goed droog is gaan we dit belichten. Ons sjabloon, voor de eerste kleur wordt leesbaar, dus met de beeldzijde naar boven op de glasplaat gelegd, van het vacuümapparaat. Het zeefdrukraam komt hier midden op te liggen met de drukzijde naar beneden. Leg de stalen draad met de punt in het zeefdrukraam. De vacuümtafel wordt voorzichtig gesloten en er wordt vacuüm getrokken totdat de wijzer op de pomp 0,8 of 0,9 aangeeft. Door middel van de zwarte handgreep naar ons toe te halen kan de glasplaat in verticale stand gebracht worden. De lamp wordt nu op één meter afstand geplaatst (zie gele streepjes op de vloer) en er kan belicht worden. Starten door op het zwarte knopje aan het tijdklokje aan de muur te drukken. Vervolgens het gordijn sluiten. Dit belichten duurt ongeveer 1 à 3 minuut. De vacuümpomp moet tijdens het belichten aan blijven staan. De belichtingslamp slaat automatisch af. Het vacuüm wordt handmatig uitgeschakeld, waarna de lucht weer terug kan stromen onder het gesloten raam. Dit kan nu weer voorzichtig geopend worden.

2.5 Spoelen:
We gaan het belichte raam met de douche aan beide zijden goed uitspoelen. Liever te veel water gebruiken dan te weinig. Het gaas wordt daarna drooggezeemd. In het open gedeelte moet er gedept worden, zodat er geen restanten vloeibare film in de mazen gewreven worden. Het zeefdrukgaas wordt nu goed gedroogd. Het drogen gebeurt met de föhn, waterzuiger of als dit niet zo vlug hoeft te gebeuren, klemmen op de rand zetten en horizontaal met de drukzijde naar beneden op een tafel leggen, zodat er luchtdroging kan plaatsvinden. zgn. fysische droging.

2.6 Retoucheren:
Hierna kan er eventueel retouche plaatsvinden. D.w.z. dat eventuele ongewenste openingen in de filmlaag nog kunnen worden dichtgecoat met de blauwe retouchlak. Ook de randen worden afgedekt met crêpepapier of als het niet te veel is, met Serifil wr. Het zeefdrukraam is nu gebruiksklaar om te zeefdrukken.

2.7 Aanmaken van de inkt:
Nadat onze kleuren zijn uitgezocht, nemen we een mengbekertje en plaatsen dat op een weegschaaltje en stellen dit in op nul. We laten er de aangegeven hoeveelheid drukinkt van de kleuren in gramgewicht bij elkaar lopen en mengen dit alles goed met elkaar. We laten de drukinkt van het inktmes lopen in het potje op een hoogte van ongeveer 30 centimeter. Op deze manier kunnen we zien of de drukinkt de juiste viscositeit heeft. Blijft de inkt op de spiegel in de pot staan, dan is de inkt te dik om te drukken en zullen we er verdunner aan moeten toevoegen, vormt de inkt bij het laten lopen een putje of kuiltje, dan is de inkt te dun en zullen we nieuwe inkt moeten toevoegen of de inkt laten staan, zodat hij kan verdampen, maar dat duurt lang.

100 gram inkt is voldoende voor ongeveer 20 drukken.

2.8 Drukken. Span het gereedgemaakte zeefdrukraam in op de druktafel, maak onder het raam of indien nodig op de druktafel de afsprong van ca. 5 mm, leg het te drukken materiaal eronder, plaats de 3 aanlegpunten,
(2 op de lange zijde en 1 op de korte zijde) neem een rakel van de juiste breedte, iets groter dan het sjabloon, bevochtig licht het gaas met gewoon water en giet de aangemaakte inkt vooraan in een strook ter breedte van het sjabloon en beging te drukken. Plaats de rakel in de inkt, wrijf even heen en weer en breng de hele inkt onder druk van de rakel naar de overkant. Zo rakelen we het gaas in, we vullen de mazen van het sjabloon. Dan plaatsen we de rakel achter de inkt en brengen onder stevige druk de rakel in een stand van 75 graden in één beweging naar de andere kant. We tillen het raam op en nemen ons vel papier weg nadat we opnieuw ingerakeld hebben en de rakel aan de andere kant hebben neergelegd. Het vel papier leggen we in het droogrek en leggen een nieuw vel in tegen de aanleg. Doe dit zeer secuur, dit is bepalend voor het exacte passen va de volgende kleuren (drukgangen).
Tijdens het drukken nooit de aanleg veranderen. Als we de laatste druk gemaakt hebben, hoeven we niet meer in te rakelen. We halen nu de drukinkt van de rakel en heel voorzichtig van het gaas, verwijder alle tape en spoel het raam met veel water en eventueel inktoplosser Serisolve-aqua schoon.
Achtereen volgens maken we alles en alle gereedschap schoon.
N.B.: Papier gewicht mag niet minder zijn dan 150 gr per m2.
2.9 Ontfilmen:
Spuit of smeer met een spons het gaas aan beide zijden goed in met Seristrip-ontfilmer en laat dit 3 minuten inwerken. Gebruik handschoenen en veiligheidsbril. Neem de hogedrukspuit en hou deze op korte afstand en spuit het gaas tegen de drukzijde rustig en systematisch open. Spoel het daarna na met de douche, ontvet opnieuw en we kunnen helemaal van voor af aan beginnen.
SAMENVATTING HANDELINGEN:
1. Nieuw gaas opruwen, dan uitspoelen.
2. Ontvetten en uitspoelen.
3. Drogen.
4. Filmen.
5. Drogen.
6. Belichten.
7. Uitspoelen.
8. Drogen.
9. Retoucheren.
10. Drukken.
11. Inkt voorzichtig afnemen en alles schoonmaken.
12. Ontfilmen en ontvetten.
En weer opnieuw beginnen. Bij twijfel altijd vragen of kijk even in je aantekeningen.

3. Sjabloon maken voor de fotochemische methode.
Leg het ontwerp op tafel en plak het goed vast. Over het ontwerp komt een transparant vel maatvaste montagefolie. Dit wordt ook aan de tafel vastgeplakt, dus niet aan het ontwerp.

Op dit montagevel wordt de eerste kleur gemaakt, (de lichtste kleur eerst, zwart of de donkerste kleur het laatst). D.w.z. dat alles wat in die kleur, bijv. geel, gedrukt moet worden, op de montagefolie afgedekt moet worden. Dit afdekken kan gebeuren met afdeklak, met rode tape, met zwart papier, met nylongaas, eventueel zwart gespoten, in ieder geval met materialen afdekken die geen licht doorlaten.

De afdeklak kan wat meer schilderachtig gebruikt worden, terwijl men met tape aan strakkere belijning gebonden is.

Met zwart papier wordt dat weer iets gemakkelijker, omdat je het papier in allerlei vormen kan snijden, scheuren of knippen.

Met nylongaas, of andere interessante voorwerpen, kan men natuurlijk heel fantasierijk werken. Deze technieken kunnen uiteraard ook door elkaar heen gebruikt worden.

Is ons sjabloon voor de eerste kleur klaar, dan zet men 4 paskruisjes op de folie. Over deze folie leggen we nu een tweede folie en plakken deze ook aan de tafel vast. Op dit nieuw vel plaatsen we nu allereerst de 4 paskruisjes, extra boven de eerste 4.

Dan vervaardigen we onze tweede kleur, derde kleur en verder.

Alle kleuren op elkaar gemonteerd noemen we een kleur - of beeld - montage en iedere kleur afzonderlijk is een deelpositief of - negatief. We hebben dus een kleurseparatie gemaakt.

Als we op een gegeven moment verschillende kleur - uitrekken op elkaar hebben liggen, kunnen we ons voorwerp niet meer zien. We nemen dan de vellen die we vooraf gemaakt hebben onder het bovenste vel uit, zonder iets te verschuiven. Hebben we alle kleuren gemaakt, kunnen we beginnen met het prepareren van ons zeefdrukgaas.

Het maken van sjablonen kan uiteraard ook fotografisch gebeuren. Er wordt dan voor iedere kleur die gedrukt moet worden een aparte film gemaakt langs foto-lithografische weg, in lijn - of rasteropnamen.

Op alle foto-lithografische opname komen uiteraard ook de paskruisjes te staan om bij het drukken een exact passende samenstelling van kleuren te krijgen.
[ terug... ]Omhoog


ads

URL toevoegen

  • Uw link een jaar lang op een relevante site voor 25 euro per jaar. Mail uw verzoek naar: Webmaster

ads2

bedrijfskleding

  • Wanneer u uw bedrijfskleding voorziet van één of meerdere bedrijfslogo’s dan is de kleding ook fiscaal aftrekbaar van de belasting. De gezamenlijke minimale grote van de logo’s moet dan 70 cm2 zijn.

pictogrammen

Kunst

  • Maak van uw schilderij een zeer perfecte serie gecertificeerde zeefdrukken. Door ondertekening van de exclusieve prenten door de kunstenaar zelf kan deze hierdoor meer rendement halen uit zijn of haar best geslaagde schilderijen!

Woordenboek

  • Volgens vanDale:
    zeef·druk de; m
    1 techniek om tekeningen of tekst in kleuren over te brengen 2 -ken drukwerk of plaat, door een dergelijk procedé ontstaan

Copyright 2002-2017